Bouwen Carnavalswagen

Publicatiedatum

Inleiding

 

Een carnavalswagen, hoe begin je eraan, wat heb je nodig, wat kom je zoal tegen. Op deze pagina proberen we wat informatie te geven, maar je steekt natuurlijk ook best eens je licht op bij ervaren bouwers, zoals de leden van het ABC (Bouwerscollectief). Voor Interstruif is het alweer een hele tijd geleden dat hij nog aan een wagen meewerkte

prinsenwagen 2004

(alhoewel, de prinsenwagen....) Eigenlijk is dat wel een goed voorbeeld. De huidige wagen was aan een serieuze opknapbeurt toe.  Helemaal aan het einde van dit verhaal zijn er ook foto's van de nieuwste prinsenwagen opgenomen

 

 Als je liever een filmpje bekijkt: Hieronder is te zien hoe CV De Flitsers een wagen bouwden in 2013:

 

 

 

 

Begin

 

Raad van 11 (2004)Als eerste moet je op zoek naar een clubje enthousiastelingen. Als je geen collega-bouwers hebt, dan kun je alleen als individueel mee doen. Als je maar met twee bent, dan kan je een duo vormen, maar geen grote wagen bouwen. Eigenlijk moet je met wel 5 of 6 minstens zijn om een wagen(tje) te bouwen. Bij de prinsenwagen hadden we het bestuur, de raad van 11 en nog heel wat anderen, dus dat zat wel goed. Een belangrijke tip die we kregen van een van de jongere bouwgroepen is dat je vooral moet zorgen voor een goede sfeer in de groep.

 

 

 Heb je een groepje bij elkaar, dan moet je op zoek naar een bouwschuur. Dat moet een adres zijn waar je gerust een paar maanden rommel mag maken, liefst droog, warm en goed verlicht. In de oude buurt van Interstruif boden we steeds aan eens een boerenschuur "op te ruimen". Dan ontstond er vaak een zee van ruimte door alles goed aan de kant te zetten. Natuurlijk moet je erop letten dat je geen schade veroorzaakt en de kosten van bijvoorbeeld elektriciteit betaald. Ook veilig werken moet de aandacht hebben. Dus zijn goede afspraken nodig. Bekijk ook een samen met de bereidwillige schuureigenaar de verzekeringen.... Ook de schuur dat was bij de prinsenwagen niet moeilijk, we konden bouwen een voormalige werkplaats. De vroegere prinsenwagen was al gesloopt in de stalling, dus toen moesten we wel beginnen bouwen of we hadden een loopgroep van Raad van 11 en Prins in de optocht en dat kan toch niet!

 

 

Materialen

Hiervoor is het ABC een zeer nuttige instelling, want door gezamenlijke inkoop, worden er minder hoge prijzen gevraagd voor de materialen. Er zijn wel wat voorwaarden voor het lidmaatschap. Dus ook daar moet je eens naar informeren, kijk maar eens op de website van het Bouwerscollectief.

 

Wat staat er op het boodschappenlijstje van een beginende bouwers groep:

 

  • een leuk idee, en ook ontwerp voor een wagen(sommigen maken dit zelf, anderen laten een ervaren ontwerper hier zijn licht over schijnen)
  • een deugdelijk onderstel, type vrachtwagenchasis
  • profielijzer voor de hoofdconstructie
  • betonijzer (minimaal 6 mm) voor de vormen van de koppen en andere onderdelen
  • lagers voor bewegende delen
  • kuikengaas (niet te grote gaten)
  • bisonkit of een andere goede lijm, lijm kwasten (wegwerp!)
  • telefoonboeken-papier (goedkoop, goede kwaliteit)
  • behanglijm, blokkwasten
  • enkele emmers
  • houten platen om als tafel te dienen
  • latexverf
  • verf (voldoende en nieuw)
  • ladders, steigermateriaal
  • elektrische verlengsnoeren extra lampen
  • verwarming voor de bouwschuur (en isolatie of zeilen om een stuk af te schermen)

eventueel nog:

  • elektomotoren en schakelmateriaal, kabels
  • Hydraulische cilinders, slangen, kranenblokken enz.
  • vernis
  • paverpol, voor de verduurzaming (een prinsenwagen moet een tijd meegaan)
  • .....

In sommige plaatsen werkt men met heel andere materialen, zoals polyester of gips. Dat heeft allemaal zo zijn eigen eigenschappen en problemen. Interstruif kent eigenlijk alleen goed het werken met papier, ijzer en hout. Vandaar dat het verder op deze pagina vooral hierover zal gaan.

 

Ontwerp

Voor het ontwerp van een carnavalswagen kun je op verschilende wijzen te werk gaan. Je kunt een ontwerp zelf schetsen en dan afhankelijk van de technische mogelijkheden in je groep verder in detail uitwerken. Er zijn ook groepen die het ontwerp elders laten maken door iemand die er ervaring mee heeft, een soort "architekt" dus. Een eerste wagen is eigenlijk altijd een soort "probeersel", in meerdere betekenissen. Het moet klikken in de groep, je moet voldoende technische aanleg verzamelen en de nodige middelen. Je moet ook altijd rekening houden met wat binnen haalbare de mogelijkheden ligt. Een goed ontwerp gaat niet alleen over de buitenkant van de wagen, maar ook over de constructie moet worden nagedacht. Welke bewegingen moeten er in de verschillende elementen komen? Hoe ga je dat aandrijven? Elektrisch, hydraulisch of toch mechanisch? Denk ook aan de veiligheid voor de inzittenden en bedieners. (En ook de omstaanders!)

 

Basisconstructie

 

onderstelAlles begint met een goed onderstel, met voldoende draagkracht en stevigheid. Als je een aantal jaren vooruit wil denken, dan neem je een onderstel van een vrachtauto, daar zit immers meestal al een stuuras op en het is zwaar genoeg om een flinke belasting aan te kunnen. Denk ook aan de breedte, je moet er wel mee door soms smalle straten kunnen rijden. Soms is het handig om ook achter een sturende as te hebben ((her)uitvinding van Hoveburgers). constructieOok moet het geheel stabiel blijven bij overhangende belasting (delen die ver buiten het chassis overhangen en veel kunnen wegen). Probeer tijdens het bouwen van de constructie de bewegingsmogelijkheden al eens uit, rijd het onderstel al eens buiten. Bij het maken van de koppen is het vaak schipperen tussen gewicht en stevigheid van de constructie. Een sterke constructie is vaak zwaarder. Denk ook aan de hijsogen en dergelijke voor bij het opbouwen, hangt het onderdeel dan ook nog bereikbaar en in evenwicht? Voor de basisconstructie is het laswerk van groot belang. Iemand die nog nooit een elektrode heeft vastgehouden, begint er beter niet aan. Je kunt beter op minder belangrijke stukken "oefenen". Vraag gerust eens advies of hulp aan meer ervaren bouwers.

 

 

 

Vormen

 

VormenAls je een leuk ontwerp hebt weten te krijgen, dan moet je die fraai getekende vormen nog in de werkelijkheid gaan maken. Dat gaat door op de basisconstructie de belangrijkste lijnen in betonijzer op te bouwen. Dit gaat de basis worden voor de gaaslaag. Dat betonijzer moet dik genoeg zijn voor de stevigheid, maar ook niet te zwaar om het met de hand te buigen. vormen 2Het vastmaken aan de basisconstructie gaat met lassen. De kwaliteit van het laswerk is belangrijk, anders breken er gemakkelijk stukken los! Het gaas is meestal op zichzelf niet stevig genoeg om in de vorm te blijven, of je moet gaas nemen gemaakt van dikke draad, en dat werkt weer niet gemakkelijk om het te buigen. Sommige bouwgroepen werken met gaas in 2 lagen, dan kunnen de gaten wat groter zijn. Het is dan natuurlijk wel wat duurder. Met het gaas gaat de vorm van de wagen meer leven, je kunt al een beetje zien hoe het gaat worden.

 

 

 

 

Plakken

 

Kop geplaktAls het gaas de vorm heeft die je wilt hebben, dan begint het plakwerk. Welk papier moet je gebruiken? Daar is discussie over mogelijk, het beste is telefoonboekenpapier of als je dat niet kunt krijgen krantenpapier. Het mag niet al te zwaar zijn en ook niet te zwart bedrukt, voor het latere schilderen. Als eerste laag worden er stukken papier op het gaas gelijmd met een sterke lijm zoals Bisonkit. Vroeger werd de eerste laag papier ook met behanglijm geplakt en dan doorgeprikt met de vingers, zo bleef het ook aan het gaas plakken. Ook waren er groepen die de grovere stukken eerst met zwaarder papier plakten. het gemakkelijkst plak je de eerste laag in groepjes van 2: één doet de lijm, de 2e legt er papiertjes op. De volgende lagen kunnen zeker met de goedkopere behanglijm worden geplakt. het is heel belangrijk dat het papier goed doordrenkt is, dus even laten intrekken voor je het papier plakt. Als je een heel glad resultaat wit bereiken moet je in zeker 2 à 3 lagen plakken. De stukken papier mogen dan niet te groot zijn, maximaal een half telefoonboeken-bladzijde. Het drogen vraagt ook een beetje aandacht, het moet zeker vorstvrij gebeuren en niet te snel. Dus moet je ook nog zorgen voor de nodige verwarming van de werkplaats.

 

Verven

 

Als het plakken van een deel achter de rug is moet er nog een kleur op gezet worden. grondverfOm een goed resultaat te krijgen wordt er vaak met een laag grondverf gewerkt. Dan krijg je namelijk een egaal gekleurde ondergrond. paverpolDe kleur hiervan hangt mede een beetje af van de eindafwerking. Komt er uiteindelijk een donkere kleur op, dan mag de grondverf ook wat donkerder zijn. Heel vaak wordt er een lichte latexverf gebruikt, omdat je daar nog alle kanten mee opkunt. De grondlaag kan zowel met de verfspuit (lakverven) als met de (blok-)kwast (latex) worden opgebracht. Een andere functie van de verf is ook het vochtwerend maken van de papieren buitenkant van de carnavalswagen. Bij de prinsenwagen werd ook Paverpol gebruikt, een verduurzamingsmiddel.

klaar!Na maanden werk kan dan eindelijk het resultaat naar buiten rijden.....

 

prinsenwagen 2004

 

En in de optocht tot zijn recht komen met de trotse bouwers erop!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bouwen in polyester

(deels geleend van "BC De Bokkerijders")

 

In sommige dorpen en steden wordt er veel meer met polyester gebouwd, dan ziet de werkwijze er wat anders uit.

 

basisHet begint allemaal met wat buizen. De buizen worden in een geraamtevorm aan elkaar gelast, rekening houdende met eventuele bewegingen. Deze constructie dient ook als bevestigingspunt voor de pop, dus heeft liefst een minimum aan gewicht en een maximum aan stevigheid. Aan dit geraamte wordt betonijzer gemaakt in een ruwe vorm zoals de pop er wezenlijk uit moet gaan zien. De pop is nu echter nog volledig detailloos en zo'n 15 cm minder dik, dan de pop er in de eindfase uit gaat zien.

 

 

Kleiwerk

kleiDe ijzeren mal wordt volledig bedekt met ruwklei. Dergelijke klei bestaat uit grondklei, gemengd met water en wordt gedraaid in eenzelfde mixmolen als een bakker gebruikt voor deeg. Meestal wordt de klei meerdere malen hergebruikt. Als de ruwklei op de mal zit, gaat een boetseerder aan de slag. Hij neemt zachte klei (Dezelfde als ruwklei, maar langer gemixt en met meer water) en gaat de details aanbrengen. Hiermee wordt de definitieve vorm van de pop vastgelegd. Als het boetseren klaar is gaat de boetseerder met een natte spons over de klei heen en maakt deze glad. Het kleien is gebeurt en de frietpan kan aan! Om er voor te zorgen dat het polyester straks makkelijk loslaat, wordt het hele kleiwerk besprenkelt in frietvet. (Eigenlijk hetzelfde als boter in een pan doen alvorens je een stukje vlees bakt)

4Bij de nieuwe prinsenwagen van de Struivenbakkers werd er eerst een basis van papier gemaakt, zoals in het het eerste deel over bouwen in papier werd beschreven. over het papier werd een laag poyester aangebracht zoals hieronder staat beschreven. Dus er werd niet met mallen gewerkt.

 

 

Polyesteren

Polyester is een vreemd goedje. Het bestaat uit o.a. Kobalt en Mek welke met een kwast worden aangebracht op stukjes op de klei gelegde glasmat van ongeveer 15 X 15 cm. De met polyester gedompelde kwast wordt op en neer gehaald over het stukje glasmat. Deze techniek wordt ook wel soppen of doppen genoemd. Na een aantal uur drogen, is de polyester keihard en behoudt het zijn vorm. Met hamer en beitel wordt de vorm open gekapt. Alle klei en delen van het ijzerwerk kunnen verwijderd worden om het gewicht relatief laag te houden. Het spreekt voor zich dat de gemaakte scheuren zo min mogelijk over de mooiste gedeeltes heen lopen (zoals gezichten en detailwerk). Soms worden de mallen opnieuw gebruikt voor identieke figuren. De stukken harde polyester met een minimum aan pijpwerk word aan elkaar bevestigd. Over de gemaakte scheuren wordt weer een laagje polyester gezet om alle oneffenheden weg te werken.

4.55.88.1Bij de nieuwe prinsenwagen werd de polyester op de papierlaag aangebracht en daarna geschuurd. De stukken waar de polyester onderste boven zou moeten komen, werden als een plaat klaargemaakt en daarna vast gemaakt.

 

Afwerking

afwerkingk 9.3 schurenOmdat op de gemaakte figuur nog wel eens verharde haartjes voorkomen, worden vooral de belangrijke gedeeltes goed geschuurd. Hoe gladder de pop, hoe makkelijker deze netjes te schilderen is. In tijdnood wordt deze stap echter nog wel eens overgeslagen. Als het schuurwerk klaar is, wordt de pop in de grondverf gezet. Meestal gebeurt dit met de zogenaamde neutrale kleuren, dus kleuren welke niet donker zijn, maar ook niet heel licht. Het in de grondverf zetten gebeurt vaak met een kwast, omdat spuiten een ongezonde damp geeft. Tevens is spuiten een techniek op zich en zijn meestal maar een beperkt aantal spuitjes voor handen. Tot slot wordt de pop opgespoten. De schaduwdelen worden in een donkere tint van de neutrale kleur gezet en de opblinkende delen juist in een lichtere kleur. Na deze bewerking zijn de poppen klaar om op de wagen te worden gemonteerd.

SDC10066bDe nieuwe prinsenwagen werd naar een andere werkplaats gebracht om de grondlaag te laten spuiten.

 

Thursday the 24th. Design: Hostgator Coupon. Template modified by Interstruif
Copyright 2012

©